Những định nghĩa cơ bản về hành động duy lý trên hàm ý không
xác định mục đích hay ý nghĩa của hành vi duy lý đó. Chúng có thể là
kinh tế/phi kinh tế, công cụ/phi công cụ, vị kỷ/vị tha, cá nhân/xã hội và
v.v Những quan niệm về hành động duy lý không mô tả thuyết mục
đích cơ bản, điển hình như các đặc điểm về mục đích hay mục tiêu theo
đuổi. Dù chúng là gì đi nữa thì điều kiện tiên quyết cơ bản cho hành động
duy lý là phải tồn tại sự kết hợp vốn có giữa mục tiêu và ý nghĩa, nếu sự
kết hợp này được nhận thức bởi người hành động (chính mình)/những
người khác (bạn chí cốt). Điều này trái ngược với khuynh hướng gây hiếu
kỳ về lý thuyết hành vi duy lý trong việc xác định rõ những mục đích này
là kinh tế tiên nghiệm, công cụ, vị kỷ và cá nhân, chẳng hạn như độ thỏa
dụng, lợi nhuận, tối ưu hóa sự giàu có, tìm kiếm vị lợi, tối thiểu hóa chi
phí, tính toán chi phí - lợi ích, và những thứ tương tự thế, do đó quy tất cả
những điều này thành 1 lớp riêng. Những giả thuyết cơ bản về phương
thức này có nghĩa là chỉ các mục đích, các hành động tương ứng và
những chọn lựa như thế là duy lý và phi duy lý hay bất hợp lý khác.
57 trang |
Chia sẻ: Kiên Trung | Ngày: 11/12/2023 | Lượt xem: 240 | Lượt tải: 0
Bạn đang xem trước 20 trang nội dung tài liệu Hành vi duy lý của con người và sự duy lý mang tính kinh tế, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
quan đến suy nghĩ của các giá
trị về những lợi ích (Elster, 1998) với thu nhập tâm linh trở thành một ví
dụ của lý luận này, đối với tâm lý, lý tưởng và các hiện tượng văn hoá
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 39
không chỉ đơn giản là những gì mà các nhà kinh tế cho là thu nhập, lợi
nhuận, vốn, và những thứ tương tự vậy. Theo lẽ này, thu nhập tâm linh
xuất hiện như là một nghịch lý phản ánh những sai lầm trên, hoặc ít nhất
là ẩn dụ và so sánh dễ dàng, những sửa đổi này này áp dụng với thiên về
kinh tế giả (pseudo-economic) tương tự như trên, bao gồm lợi nhuận
chính trị, thu nhập, vốn đầu tư, trao đổi, hoặc thị trường, v.v Ngoài ra,
theo báo cáo nghiên cứu và báo cáo tâm lý học khác, các biểu thức như
thu nhập của tâm linh là "công bằng, bình đẳng, tìm kiếm vị thế và xuất
phát từ lợi ích cá nhân [thỏa dụng cá nhân] rất quan trọng trong hành vi"
(Rabin 1998:16)
Một mặt, giải pháp cho các vấn đề về động cơ trong hành vi xã hội
để tối đa lợi nhuận, cứng nhắc, duy lý “thin” bao gồm cả chính trị đã nghi
ngờ ít hay nhiều cho câu trả lời phức tạp về một sự thay thế duy lý
“thick” (ảnh hưởng về chính sách công cộng, quyền lực, hoặc độ thỏa
dụng đơn giản)" (Wintrobe 1997:429. Mặt khác, việc chọn lựa “thick”
thường nhảy vào các vấn đề rõ ràng của riêng nó, đặc biệt là những cạm
bẫy của phép lặp thừa, như được khuyên bởi một số người ủng hộ của
phương pháp kinh tế cho xã hội, bao gồm cả chính trị (Buchanan và
Tullock 1962; Downs 1957; cf, cũng Miller. 1997). Các nhà phê bình
phản đối đưa tất cả mọi thứ trong một hàm bao gồm toàn bộ tiện bộ tiện
ích đơn lẻ (Etzioni 1999) làm cho độ thỏa dụng "chỉ là hệ thống toán học
gian trá của bất kỳ nội dung riêng biệt nào" (Margolis 1982:16).
Sự chọn lựa duy lý bằng cách thiết kế một lý thuyết vô nghĩa bởi
bất kỳ thực thể nào (Popper 1967), trong đó các quan niệm về hành vi
duy lý (= thống nhất) đã "không có nội dung thật" (Sugden 1991:751).
Kết quả là một phép lặp thừa sai lệch mà "nói rất ít về hành vi của con
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 40
người [lưu] mà nó luôn luôn hợp lý ở khắp mọi nơi" (Friedman 1996:23).
Điều này áp dụng đối với những quan niệm lựa chọn duy lý “thin” trong
kinh tế học tranh luận rằng khi “áp dụng cho các kết quả cuối cùng của
hành động, các điều khoản hợp lý và không hợp lý thì không phù hợp và
vô nghĩa”(Mises 1966:19). Vì vậy, hiện nó áp dụng cho các lý thuyết
chọn lựa duy lý xã hội học thick (Hechter và Kanazawa 1997) duy trì
hành vi phi duy lý hoặc "chỉ vì các quan sát viên đã không phát hiện ra
các quan điểm của các đối tác từ những hành động gì là duy lý"
(Coleman 1990 : 19). Để tối đa hóa độ thỏa dụng, điều này bao gồm tất
cả cái gì được xem là chuẩn mực của hành vi duy lý, ngoài ra hầu như
các Giáo hội Anh ngăn chặn và xử phạt bất kỳ "sự sai lệch thành sự bất
kính" (Keynes 1972:276 - 7), một tiền đề vượt ra ngoài bất kỳ sự ngờ vực
nào. Do vậy, ít nhất là trong quan niệm kinh tế-công cụ phổ biến của
hành vi duy lý và tất cả các mục đích hành động được xem là bao gồm
toàn bộ các tính toán chính xác và tối ưu hóa độ thỏa dụng (Stigler và
Becker 1977). Với quan niệm này đã chuyển thành "tái cấu trúc toán học:
chọn một hành vi và kể một câu chuyện về những gì nó có thể là tối đa
hóa" (Ackerman 1997:662).
Do đó, trong khi cố gắng để làm cho nó vượt ra khỏi những phê
bình, tuy nhiên các cuộc cách mạng, các biến và mở rộng khác nhau quy
mô lựa chọn duy lý trong lý thuyết cũng có thể được sử dụng như là các
yếu tố sự phê phán. Những nỗ lực đó theo một mức độ và thay đổi hành
động vượt quá việc nhìn nhận một quan niệm lựa chọn duy lý hẹp và
mỏng về xã hội thành một thứ lớn hơn và dày hơn bao hàm sự thừa nhận
những bất cập của các quan niệm. Về phương pháp luận, vì những nỗ lực
như vậy liên quan đến phát triển lý thuyết ad-hoc hay post-hoc (Conlisk
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 41
1996), chúng có nguy cơ ad-hockery hoặc phép lặp thừa, cũng như những
giả thuyết ad-hoc khác nhau được tiến triển khi các tiền đề ban đầu về sự
tối ưu hóa thất bại (Baxter 1993). Không ngạc nhiên khi nhiều tác giả đã
đặt câu hỏi nếu những người khác đã tham gia bào chữa rằng - vô ích
ngay cả việc phê bình lý thuyết lựa chọn duy lý, chuyển đổi nó thành một
Popper gì đó với một liều lượng của "niềm tự hào và niềm vui" theo thuật
ngữ 'nguyên tắc gần như trống rỗng' một hoặc phép lặp thừa sai
lệch(Friedman 1996).
Điều này đúng trên tất cả các tiên đề của tối ưu hóa toàn bộ độ thỏa
dụng, trong đó hàm thỏa dụng bao gồm hầu như tất cả các động cơ và
mục đích của con người, cho một tiên đề hiển nhiên hay một phép lặp
thừa, giống như các mệnh đề toán học (ví dụ, 4 x 6 = 6 x 4) , không thể
mất hiệu lực thực nghiệm chỉ bằng định nghĩa. Vì vậy, một số nhà kinh tế
và thuyết lựa chọn duy lý xem xét tính chất lặp thừa này không có khả
năng kiểm chứng là một lợi thế lớn của lý thuyết, tranh luận rằng "không
cần kiểm nghiệm trực tiếp của các định đề cơ bản trong [...] vật lý hoặc
trong kinh tế học - pháp luật tối đa hóa độ thỏa dụng và lợi nhuận
"(Machlup 1963:167).
Nói chung, như gợi ý ở trên, một số bài tập đầu (ví dụ như Mises,
Hayek) trong một quan niệm lựa chọn duy lý mỏng hoặc bất khả tri trong
kinh tế dựa trên giả định rằng hành vi xã hội là duy lý bất biến, do đó
tương đương với con người hành động duy lý. Các giả định tương tự
cũng được tìm thấy trong các phương pháp tiếp cận kinh tế toàn diện với
hành vi con người vì nó xử lý các hành vi phi duy lý và biến chuyển, bao
gồm cả sở thích, cảm xúc và thậm chí là nghiện ngập nhưng tập hợp con
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 42
hoặc đột biến trong những sự duy lý, ví dụ như các phép tính chi phí-lợi
ích (Becker 1991).
Thực tế, một trường hợp khác là trong tình trạng tiếp cận kinh tế
học của hành vi vị tha nhưng cũng là tạo thành một dạng nghịch đảo của
sự vị kỷ duy lý, và do đó những người theo chủ nghĩa vị tha thuần túy
được phân loại là người thích tự do (Elster năm 1989; Rose-Ackerman
1996) trong việc biến chuyển các biến của “kẻ ngu si duy lý”(Sen 1977).
Trong trường hợp khác, cách tiếp cận kinh tế đối xử thậm chí với việc
nghiện ngập suốt đời và có hại cũng là sự lựa chọn duy lý phản ánh khả
năng tối ưu hóa theo trào lưu của việc nghiện, cũng như các nhà phê bình
(Ackerman 1997:662) phản đối, thay đổi thị hiếu và các quá trình phi duy
lý khác và hành vi. Phương trình giả định về con người và hành động duy
lý hay mang tính công cụ này cũng hàm ý trong mô tả “thin” về lý thuyết
lựa chọn duy lý xã hội học của đời sống xã hội cũng như tối ưu hóa toàn
bộ độ thỏa dụng, mặc dù mô tả này thường là bất khả tri về nội dung của
hàm thỏa dụng.
Như đã nói trước đó, lý thuyết chọn lựa duy lý có xu hướng phát
triển thành các lý thuyết của tất cả đời sống xã hội tìm kiếm sự giải thích
hầu như mọi hiện tượng trong xã hội, bao gồm những loại hình chọn lựa
cộng đồng. Do đó, lý thuyết này yêu cầu đại diện cho một "khuôn khổ lý
thuyết phổ quát về sự lựa chọn và hành vi duy lý " (Hodgson 1998:168).
Về nhận thức luận, đặc biệt là về các đặc điểm kỹ thuật, quy mô và sự
xác định, lý thuyết chọn lựa duy lý thick hoặc linh hoạt trong xã hội học
có thể được đặt vấn đề nhiều hơn so với các lý thuyết trái ngược nó là
cứng nhắc hay thin trong kinh tế. Loại thứ hai ít nhất phù hợp với một
miền xác định. Tuy nhiên, chúng thường giả định không thực tế so với
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 43
thế giới thực (đối với một loạt các tình huống, cf., Frey và Oberholzer-
Gee 1997). Điều giả định này xa thực tế có thể biểu lộ như "điểm tấn
công" vào lý thuyết lựa chọn duy lý (mỏng), cũng là đối tượng nhiều nhà
phê bình về nó (Archer và Tritter 2000).
Mặt khác, hình thức một lý thuyết giả định chữa được tất cả
(Collins 1986) là không phù hợp nội tại và thậm chí trái ngược – chẳng
hạn như mọi thứ mà con người làm là hợp lý - với phạm vi vô hạn/ không
xác định, do đó trở thành vòng tròn tầm thường hoặc đơn giản. Và vì tính
chất lặp thừa, “thuật giả kim” độ thỏa dụng làm nó hòa trộn tất cả mọi
thứ thành thỏa dụng, lý thuyết lựa chọn duy lý thick có nguy cơ trở thành
vô dụng với các nghiên cứu thực nghiệm cũng như để xây dựng các lý
thuyết. Nhìn lại, sự nguy hiểm này lan ra, ánh sáng của lý thuyết chọn lựa
duy lý, hay cộng đồng "(Buchanan 1991) cảnh báo chống lại sự nguy
hiểm của phép lặp thừa được hàm ý trong lý thuyết chọn lựa mở rộng
hoặc dày đặc, đặc biệt là hàm thỏa dụng toàn diện gộp lại với tất cả kết
quả của con người, cũng như giải pháp được đề nghị bằng cách hạn chế
các mục tiêu giả kinh tế (Miller 1997). Nó cũng làm nổi bật những lập
luận cho việc không thể hoặc vô ích của việc chỉ trích giả định tối ưu hóa
độ thỏa dụng biên hoặc "pháp luật" (Machlup 1963), và như vậy lý thuyết
lựa chọn duy lý cũng dựa trên giả thuyết này.
Bất cứ tỷ lệ nào, lý thuyết lựa chọn duy lý cũng tìm ra được chính
nó giữa Scylla của quan niệm thin phi hiện thực thực nghiệm và các
Charybdis về phép lặp thừa sai lầm của các lý thuyết dày giả toàn bộ
hành vi duy lý. Các vấn đề trước đe dọa để làm cho lý thuyết không liên
quan đến sự hiểu biết và giải thích tổ chức xã hội và hành vi đời sống
thực, thứ hai để báo hiệu kết quả của nó khi chúng ta biết, ví dụ, một mô
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 44
hình kinh tế của xã hội, bằng cách chuyển đổi nó thành một lý thuyết
vòng tròn phổ quát.
Hơn nữa, một số mâu thuẫn nội tại trong lý thuyết lựa chọn duy lý
cũng có thể giúp trả lời câu hỏi là liệu mô hình thick hoặc mềm có đầy đủ
nhiều hơn hay ít hơn so với các đối tác của họ đầy đủ mỏng hoặc cứng.
Tất cả những mâu thuẫn liên quan đến một phương trình ban đầu của
hành vi hợp lý với tối đa hóa độ thỏa dụng, và sau đó ngầm chối bỏ
phương trình ad-hoc. Ví dụ, luật cầu được coi là bao hàm sự tối đa hóa độ
thỏa dụng của người tiêu dùng và đó là mẫu điển hình về hành vi duy lý.
Do đó, đảo ngược quy luật cầu cũng như nghịch lý của Veblen về vị thế -
xu hướng được coi là trường hợp của hành vi phi duy lý, tức là không tối
đa hóa độ thỏa dụng - trong các mô hình cứng nhắc hay linh hoạt. Tuy
nhiên, trong các mô hình dày hoặc linh hoạt này, những sự đảo chiều liên
quan đến một số loại tối đa hóa độ thỏa dụng hay thoả mãn và do đó hành
vi hợp lý, với tất cả các mục đích hành động, bao gồm cả địa vị xã hội,
được bao gồm trong hàm thỏa dụng bao quát. Như vậy, tối đa hóa độ thỏa
dụng ví như tìm kiếm vị thế hay quyền lực liên quan đến việc đảo chiều
của luật kinh tế được coi là hành vi duy lý trong các mô hình dày, và là
một sự phi duy lý trong các mô hình mỏng! Trong trường hợp luật cầu,
tối đa hóa độ thỏa dụng phản ánh hành vi duy lý, mà trong nghịch lý của
Veblen đó là hành vi phi duy lý!
Một mâu thuẫn tiếp theo cũng đòi hỏi phải tối ưu hóa tiện ích
tương ứng với hành vi hợp lý, nhưng sau đó đã phủ nhận phương trình
này. Thứ nhất, độ thỏa dụng tối đa hóa hành vi cụ thể liên quan đến việc
tối đa hóa thu nhập tiền tệ hoặc lợi nhuận như là một mẫu giả định của
kinh tế duy lý. Do đó, trong các mô hình “thin” đảo ngược tối đa hóa lợi
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 45
nhuận của các hình thức tìm kiếm mục đích phi kinh tế, ví dụ: thu nhập
tâm linh, có thể làm giảm thu nhập tiền tệ và do đó không hợp lý về mặt
kinh tế. Tuy nhiên, kể từ khi mô hình “thick” kết hợp tất cả những động
cơ này trong các hàm thỏa dụng, bao gồm cả thu nhập tâm linh được xem
là một phép ẩn dụ cho bất cứ điều gì không được diễn đạt theo tiền tệ, tối
ưu hóa hoặc thoả mãn đối với các mục tiêu phi tiền tệ cũng sẽ được cho
trước duy lý các phương trình về hành vi duy lý với hành vi tối đa hóa độ
thỏa dụng "tổng quát ". Một lần nữa, trong một trường hợp, đó là tìm
kiếm lợi nhuận, tối đa hóa độ thỏa dụng được coi là duy lý, và trong
những trường hợp khác, theo đuổi mục tiêu mở rộng tiền tệ là phi duy lý!
Còn một mâu thuẫn nữa, thừa nhận và phủ định phương trình giữa
việc tối ưu hóa độ thỏa dụng và hành vi duy lý, được ngụ ý trong việc
điều trị sự lựa chọn hợp lý của ích kỷ và vị tha. Một mặt, trong lý thuyết
lựa chọn hợp lý tối đa hóa lợi ích cá nhân hoặc mục đích vị kỷ thường
đặc trưng bởi hành vi duy lý bằng cách kế thừa tối ưu hóa độ thỏa dụng,
vì thế hành vi này được gọi là chủ nghĩa cá nhân duy lý (Hechter và
Kanazawa 1997). Mặt khác, theo đuổi mục tiêu không vụ lợi hoặc vị tha
thường được coi là phản ánh hành vi không hợp lý, do đó đại diện cho
một số loại của vị tha phi duy lý. Tuy nhiên, một số mô hình lựa chọn
duy lý thick mặc nhiên thừa nhận rằng lòng vị tha cũng như vị kỷ có
thể liên quan đến tối ưu hóa độ thỏa dụng, các mô hình như thế trong
hàm thỏa dụng bao gồm tất cả kết hợp nhau bao gồm cả động cơ thúc
đẩy vị kỷ và vị tha. Tuy nhiên, lý thuyết lựa chọn hợp lý thường kết hợp
sự vị kỷ với hành vi duy lý, và lòng vị tha với hành vi phi duy lý.
Trên đây ngụ ý một đề xuất nghịch lý trong lý thuyết lựa chọn duy
lý: hành vi vị tha có thể tối ưu hóa độ thỏa dụng trong các mô hình thick
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 46
nhưng không hợp lý trong các mô hình thin. Và đây là một mâu thuẫn tẻ
nhạt: trong một trường hợp giống như ích kỷ, lý thuyết lựa chọn duy lý
tương đương với hành vi hợp lý tối đa hóa lợi ích, trong một trường hợp
khác, đó là lòng vị tha.
Kết luận
Trong phần trước tôi đã khám phá và thảo luận quan niệm riêng
biệt về hành vi duy lý trong những gì được giả định là lý thuyết chọn lựa
duy lý cả về kinh tế học và xã hội học và tiến tới sự chính xác về dạng
định nghĩa và quan niệm mở rộng về hành vi duy lý cũng như về công cụ,
kinh tế hay cá nhân và phi kinh tế, ngoài kinh tế hay xã hội. Thảo luận
này chỉ ra sự tồn tại và sự gia tăng dị thường về quan niệm và phương
pháp luận khác nhau, sự nghịch lý hoặc bệnh lý (Smelser 1992) mà sự
hiểu biết và không phân biệt sự mở rộng các quan niệm về công cụ của
hành vi duy lý tạo ra trong xã hội học và liên quan đến các ngành khoa
học xã hội khác, cũng như được thiết lập trong kinh tế học tân cổ điển,
cũng như sự đảm bảo về lý thuyết chọn lựa duy lý hiện thời. Ví dụ, việc
mở rộng vấn đề đặt ra của lý thuyết kinh tế tân cổ điển, bao gồm người
tiêu thụ, tính duy lý cũng như tối đa hóa độ thỏa dụng thành những lĩnh
vực khác chỉ bộc lộ những gì sai quá mức lý thuyết naỳ trong vị trí đầu
tiên (Ackerman 1997:652).
Thảo luận này cũng đưa ra những phương cách sửa chữa theo phép
phân tích những nghiên cứu về bản chất các quy trình của lý thuyết chọn
lựa duy lý như thế làm cho sự xuất hiện gần đây giống như nguyên bản
của kinh tế học tân cổ điển, “nguyên thủy” chịu “những sắp đặt trước”,
thậm chí “mù lòa và ngu mụi” (Akerlof 2002), “sự kỳ dị có thể”
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 47
(Margolis 1982), “khù khờ một chút” (Etzioni 1999), “một mặt của đồng
tiền” tốt nhất (Arrow 1990) hoặc “khôi hài” (Friedland và Robertson
1990). Tóm lại, đa số những nghiên cứu bản chất từ các quy trình này
sinh ra từ việc không có khả năng hiểu và giải thích sự phức tạp của đời
sống con người trong xã hội (Sen 1990), bao gồm bản chất phức tạp và
các việc của chính hành vi duy lý.
Tất cả các phép thử này nghi ngờ tính khả thi có thể giải thích
được về lý thuyết chọn lựa duy lý được thiết kế làm mô hình mẫu cho
khoa học xã hội, bao gồm xã hội học và khoa học chính trị, song song với
kinh tế học. Phải thừa nhận là, trong phiên bản lý thuyết chọn lựa duy lý
hiện thời không phải là lý thuyết tổng quát vì nó sử dụng quá nhiều quan
niệm thô và hẹp về tính duy lý (Boudon 1998:821), được cố gắng để trình
bày trong phần trước. Quan niệm hẹp này không chú ý đến tình trạng
logic và bằng chứng thực nghiệm mà hành vi con người có thể là duy lý
không chỉ về tiêu chuẩn kinh tế mà còn có tiêu chuẩn ngoài kinh tế. Do
đó, sự cẩu thả là phạm vi ảnh hưởng và làm lộ ra tính duy lý phi kinh tế
theo hình thức kinh tế học. Hành vi duy lý đó biểu lộ cả tính duy lý về
kinh tế và duy lý phi kinh tế có thể làm lập luận chủ chốt và suy luận của
bài này. Do đó, những gì nói trên cho thấy rằng hành vi con người không
chỉ duy lý về mặt kinh tế mà còn phi duy lý về mặt kinh tế và chưa duy lý
về mặt phi kinh tế.
Cuối cùng thì vấn đề đặt ra tăng lên theo những gì làm nên sự khác
biệt giữa quan niệm về hành vi duy lý gia tăng ở đây và lý thuyết hành
động duy lý về mặt xã hội học, vì dường như điểm chung của chúng là cả
hai đều đại diện cho những sự chọn lựa mở rộng sang quan niệm về hành
vi duy lý mang tính công cụ-kinh tế. Trước tiên, quan niệm về hành vi
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 48
duy lý trong bài này dự tính trước những mục đích rõ ràng về hành động
xã hội, trong khi lý thuyết chọn lựa duy lý về xã hội học “thin” có
khuynh hướng không thể biết(Golthorpe 1998) và sự im lặng (Hechter và
Kanazawa 1997) về những mục đích này và do đó liên quan đến những
sai lầm bỏ sót. Thứ hai, quan niệm tổng quan trong bài này không xem
những mục tiêu kinh tế thiết thực về cơ bản hơn là phi kinh tế; trái với
vấn đề trước thường có nghĩa công bằng hay mục tiêu trung lập đối với
mục tiêu thống nhất. Trái lại, cả hai lý thuyết chọn lựa duy lý “thin” và
“thick” về mặt xã hội học xem các mục tiêu kinh tế là thứ tự đầu tiên liên
quan với mục tiêu phi kinh tế là thứ tự thứ hai và do đó chứng tỏ hành
động xã hội là không phải tất cả mục tiêu và động cơ của con người đều
được gộp vào theo hàm thỏa dụng bao gồm tất cả như trong lý thuyết
chọn lựa duy lý “thin” về mặt xã hội học, do đó bị gây phiền phức bởi
công cụ sai lệch với đối tác kinh tế tương ứng. Tuy nhiên, Việc tạo ra
những sự khác nhau giữa hai quan niệm về chọn lựa duy lý này có thể là
nội dung của bài báo khác.
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 49
References
Abell, P. (2000). Putting Social Theory Right? Sociological Theory
18, 518-523.
Ackerman, F. (1997). Consumed in Theory: Alternative
Perspectives on the Economics of Consumption. Journal of Economic
Issues, xxxi, 651-664.
Akerlof, G. (2002). Behavioral Macroeconomics and
Macroeconomic Behavior. American Economic Review 92, 411-433.
Alexander, J. (1990). Structure, Value, Action. American
Sociological Review 55, 339-345.
Archer, M. and J. Tritter (eds.). 2000. Rational Choice Theory.
London: Routledge.
Arrow, K. (1990). Economics and Sociology. In R. Swedberg
(Ed.), Economics and Sociology (pp. 136-148). Princeton: Princeton
University Press.
Arrow, K. (1994). Methodological Individualism And Social
Knowledge. American Economic Review 84, 1-9.
Arrow, K. (1997). Invaluable Goods. Journal of Economic
Literature 35, 757-765.
Barber, B. (1993). Constructing the Social System. New Brunswick:
Transaction Publishers.
Baxter, J. (1993). Behavioral Foundations of Economics. London:
St. Martin’s Press.
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 50
Becker, G. (1976). The Economic Approach to Human Behavior.
Chicago: University of Chicago Press.
Becker, G. (1991). A Treatise on the Family. Cambridge: Harvard
University Press.
Becker, G. and K. Murphy. (2000) Social Economics. Harvard:
Harvard University Press.
Bonham, J. (1992). The Limits of Rational Choice Explanation. In
J. Coleman, and T. Fararo (Eds.), Rational Choice Theory (pp. 208-227).
Newbury Park: SAGE Publications.
Boudon, R. (1981). The Logic of Social Action. London: Routledge
& Kegan Paul.
Boudon, R. (1982). The Unintended Consequences of Social Action.
New York: St. Martin’s Press.
Boudon, R. (1989). Subjective Rationality and the Explanation of
Social Behavior. Rationality and Society 1, 173-196.
Boudon, R. (1996). The `Cognitivist Model”. Rationality & Society
8, 123-151.
Boudon, R. (1998). Limitations of Rational Choice
Theory. American Journal of Sociology 104, 817-826.
Bourdieu, P. (1988). Outline of a Theory of Practice. Cambridge:
Cambridge University Press.
Bowles, S. (1998). Endogenous Preferences: The Cultural
Consequences Of Markets And Other Economic Institutions. Journal of
Economic Literature, 36, 75-111.
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 51
Bowles S., H. Gintis and M. Osborne. (2001). The Determinants of
Earnings: A Behavioral Approach. Journal of Economic Literature 39,
1137-1176.
Buchanan, J. (1991). Constitutional Economics. London: Basil
Blackwell.
Coleman, J. (1986). Individual Interests and Collective Action.
Cambridge: Cambridge University Press.
Coleman, J. (1988). Social capital in the creation of human
capital. American Journal of Sociology, 94, S95-120.
Coleman, J. (1990). Foundations Of Social Theory. Cambridge:
Harvard University Press.
Coleman, J. (1994). A rational choice perspective on economic
sociology. In N. Smelser and R. Swedberg (Eds), The Handbook Of
Economic Sociology (pp. 166-82). Princeton: Princeton University Press.
Collins, R. (1986). Is 1980s Sociology In The
Doldrums? American Journal of Sociology 91, 1336-1355.
Conlisk, J. (1996). Why Bounded Rationality? Journal of
Economic Literature 34, 669-700.
Demsetz, H. (1997). The Primacy Of Economics: An Explanation
Of The Comparative Success Of Economics In The Social
Sciences. Economic Inquiry 35, 1-12.
Elster, J. (1979). Ulysses and the sirens. Cambridge: Cambridge
University Press.
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 52
Elster, J. (1989). The Cement of Society. Cambridge: Cambridge
University Press
Elster, J. (1998). Emotions and economic theory. Journal of
Economic Literature, 36, 47-74.
Emirbayer, M. and A. Mische. (1998). What is Agency? American
Journal of Sociology 103, 962-1023.
Etzioni, A. (1999). Essays in Socio-Economics. New York:
Springer.
Fararo, T. (2001). Social Action Systems. Westport: Praeger.
Frank, R. (1996). The Political Economy Of Preference
Falsification. Journal of Economic Literature, 34, 115-123.
Frey, B. and F. Oberholzer-Gee. (1997). The Cost Of Price
Incentives: An Empirical Analysis Of Motivation Crowing-Out.American
Economic Review, 87, 746-755.
Friedland, R. and A. Robertson. (1990). Beyond the Marketplace.
New York: Aldine de Gruyter.
Friedman, J. (1996). The Rational Choice Controversy. New
Haven: Yale University Press.
Gerard, B. (1993). The Economics of Rationality. London:
Routledge.
Goldthorpe, J. (1998). Rational Action Theory For
Sociology. British Journal of Sociology, 49, 167-192.
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 53
Granovetter, M. (1985). Economic Action and Social Structure:
The Problem Of Embeddedness. American Journal of Sociology 91, 481-
510.
Hayek, F. (1991). Economic Freedom. Oxford: Basil Blackwell.
Hechter, M. (1990). The Attainment Of Solidarity In Intentional
Communities. Rationality and Society, 2, 142-155.
Hechter, M. (1992). Should Values Be Written Out Of The Social
Scientist’s Lexicon? Sociological Theory, 10, 214-230.
Hechter, M. (1994). The Role Of Values In Rational Choice
Theory. Rationality & Society 6, 318-334.
Hechter, M. and Kanazawa S. (1997). Sociological Rational
Choice Theory. Annual Review of Sociology, 23, 191-
214.
Hirschman, A. (1984). Against Parsimony: Three Easy Ways of
Complicating Economic Discourse. American Economic Review 74, 89-
96.
Hodgson, G. (1997). The Ubiquity Of Habits And
Rules. Cambridge Journal of Economics 21, 663-684.
Hodgson, G. (1998). The Approach Of Institutional
Economics. Journal of Economic Literature, 36, 166-192.
Homans, G. (1990). The Rational Choice Theory And Behavioral
Psychology. In C. Calhoun, M. Meyer & R. Scott (Eds.),Structures of
power and constraint. Papers in honor of Peter M. Blau (pp. 77-90).
Cambridge: Cambridge University Press.
Translated by Nguyen Ngoc My Tien
Nguyenngocmytien@yahoo.com Page 54
Jasso, G. & Opp K. (1997). Probing The Character Of Norms. A
Factorial Survey Analysis Of The Norms Of Political Action.American
Sociological Review, 62, 947-964.
Kalleberg, A. (1995). Sociology And Economics: Crossing The
Boundaries. Social Forces 73, 1207-1219.
Kiser, E. (1999). Comparing Varieties of Agency Theory in
Economics, Political Science, and Sociology: An Illustration from State
Policy Implementation. Sociological Theory 17, 146-170.
Kiser E. and M. Hechter. (1991). The Role of General Theory in
Comparative-historical Sociology. American Journal of Sociology 97, 1-
30.
Kiser E. and M. Hechter. (1998). The Debate on Historical
Sociology
Các file đính kèm theo tài liệu này:
hanh_vi_duy_ly_cua_con_nguoi_va_su_duy_ly_mang_tinh_kinh_te.pdf